Natasza Sallmann
Wiceprezes
K&P Consulting

Wellness i spa – powrót do przeszłości

W ostatnich czasach obiekty hotelowe i to niezależnie od swego profilu (obiekt stylowy, pałacowy, turystyczny, rodzinny, uzdrowiskowy czy też biznesowo-konferencyjny) wabią podróżnych hasłami „wellness” i „spa”. I czynią to z pozytywnym skutkiem.

Pojęcia te kojarzone są z wypoczynkiem, relaksem, czasami z niekonwencjonalną medycyną, ale przede wszystkim z zabiegami kosmetycznymi, pielęgnacyjnymi, upiększającymi, kuracjami odchudzającymi, a także często z... ekskluzywnością. Zanim więc wybierzemy się do takiego ośrodka sięgnijmy do historii.

Pojęcie wellness zostało wprowadzone przez amerykańskiego doktora medycyny Alberta L. Dunn’a w 1959 roku. Zajmował się on całościowo zależnością między dobrym samopoczuciem a zdrowiem człowieka. Słowo to wywodzi się z kombinacji słów well-being i fitness, a kryją się pod tym pojęciem harmonia ciała, duszy i umysłu – określane mianem podstawowych potrzeb nowoczesnego człowieka.

W tym znaczeniu możemy zdefiniować wellness jako dążenie do dobrego samopoczucia w jego czterech aspektach:
• fizycznym, które wymaga ćwiczeń fizycznych, ruchu, racjonalnego odżywiania oraz pielęgnacji ciała;
• psychicznym, zależnym od odprężenia, zdolności do medytacji, pracy ze stresem, odpoczynku;
• społecznym, ściśle związane z komunikacją z otoczeniem, zdolnością budowania relacji międzyludzkich;
• duchowym, które realizuje się w aktywności kulturowej, wrażliwości na naturę, chęci kształcenia i poznawania.

Obszar spa jest integralną częścią pojęcia wellness, umiejscowioną w obszarze usług, zabiegów na ciało, zarówno w zakresie pielęgnacji urody jak i zabiegów relaksujących, prozdrowotnych, fizjoterapeutycznych, leczniczych, a także zabiegów kosmetycznych i kosmetologicznych (operacje plastyczne).

Samo spa tylko pozornie jest nowoczesnym wynalazkiem. Historia terapii wodnych sięga wczesnych cywilizacji, a ich ślady możemy odnaleźć w pozostałościach po kulturach całego świata. Samo słowo spa wywodzi się z pierwszych liter określenia sanus/sanare per aquam – oznacza zdrowie/uzdrawianie przez wodę. W Europie profesjonalną terapię wodną zaczęli stosować Grecy już 500 lat przed Chrystusem, zaczynając od wanien pełnych wody po kąpiele w gorącym powietrzu. Z małych greckich miejsc kąpielowych wyrosły rzymskie balnea i thermae (od gr. słowa ciepło), zaś już w 25 roku p.n.e. cesarz Agrippa wybudował pierwsze termy, będące prototypem współczesnego parku wodnego – miejsce terapii wodnych – usług określanych mianem spa. Starożytne termy dzieliły się na dwa główne obszary palestrę – służącą aktywności fizycznej oraz thermae – strefę wodną, która służyła zachowaniu czystości i odprężeniu. Typowa wizyta w centrum kąpielowym zaczynała się od treningu w palestrze, po którym odwiedzano trzy, stopniowo coraz cieplejsze, pomieszczenia. Pierwszym było tepidarium, największe i najbardziej luksusowe w całym obiekcie, w którym kąpiący się pozostawał przez około godzinę i ogrzewał ciało, będąc jednocześnie nacieranym olejkami. Po tym czasie przechodził do caldarium, pomieszczenia pełnego pary i niezwykle ciepłego, gdzie znajdowały się małe, „personalne” wanny z wodą o różnych temperaturach. W trzecim, najgorętszym pomieszczeniu – laconium, kąpiący się zażywał z kolei kąpieli podobnych do sauny suchej, podczas których gorące powietrze powodowało bardzo obfite pocenie. Tutaj całe jego ciało było energicznie masowane. Rytuał kąpielowy kończył się we frigidarium – odpowiednika tradycyjnego basenu, gdzie po wejściu do chłodnej wody można było odpocząć, ochłonąć oraz zmyć z siebie pot. Następnie kąpiący się odświeżony i czysty mógł przejść do innych części thermae, aby zrelaksować się w bibliotece lub wspólnej sali wypoczynkowej. Dodatkowo miał też możliwość skorzystania z masaży olejem, które wykonywała obsługa thermae w specjalnie do tego przeznaczonych pomieszczeniach. Rzymskie uwielbienie dla kąpieli przetrwało do dziś w Turcji, gdzie stali bywalcy publicznych łaźni regularnie oddają się przyjemnościom namydlania, kąpieli parowych i masaży, a elementy kultury kąpielowej Turcji jak np. hamam – rytuał kąpielowy połączony z masażem pianą – przenoszone są do obiektów spa.

Różnorodność zabiegów i terapii zawdzięczamy także innym filozofiom i kulturom, w których ćwiczenie ciała jest tak samo ważna jak pielęgnacja umysłu i należy do codziennych czynności. I tak też coraz większą popularność we współczesnych obiektach spa znajdują zabiegi i rytuały przenoszone np. z indonezyjskich wysp Jawy i Bali, a także z Japonii, Chin czy Indii. Równie popularne są jednak – bliższe nam kulturowo – tradycje skandynawskie (sauna fińska), słowiańska bania lub też alpejskie kąpiele w sianie czy mleku.

Dzisiejsze ośrodki spa stanowią interesującą kombinacją starożytnych tradycji i współczesnych cudów techniki. Bez względu
na rodzaj i pochodzenie zabiegów ważna jest właściwa kolejność czynności: mycie, ogrzewanie, zabiegi, odpoczynek.

Podsumowując, zapraszam serdecznie do obiektów wellness-spa prezentowanych w niniejszym albumie. Wybierając konkretny obiekt pamiętajmy jednak o tym, że bez względu na to jaka jest geneza zabiegów powinny być dobrane indywidualnie, by w pełni mogły pomagać nam w osobistym dążeniu do zdrowia i dobrego samopoczucia.